/

Fytotherapie

De kennis van fytotherapie of geneeskrachtige planten is al heel oud. Zowel de oude Egyptenaren als de Indiërs en de Chinezen gebruikten het al. Deze traditionele kennis hebben ze opgeschreven en doorgegeven aan latere generaties zodat het niet verloren is gegaan. Daarom hebben we vandaag nog steeds de geneeskrachtige planten uit het Oosten (China en India) en het westen (Europa en Amerika).

De term fytotherapie wordt voor het eerst begin vorige eeuw geïntroduceerd door de Franse arts Henri Leclerc. Hij stelde voor dat het bij fytotherapie gaat om de wetenschappelijke toepassing van geneeskrachtige planten bij aandoeningen van mens en dier. Dat betekent dat fytotherapie altijd aansluit op het medische model zoals dat wordt onderwezen op de universiteiten in ons land. Fytotherapie en homeopathie zijn dus niet hetzelfde. De belangrijkste verschillen zijn de diagnostiek (medisch wetenschappelijk versus homeopathisch) en de bereidingen (aanwijsbare inhoudsstoffen versus hoge verdunningen zonder aanwijsbare inhoudsstoffen). Daarom behoort fytotherapie niet tot de alternatieve of complementaire geneeskunde, maar tot de reguliere geneeskunde.

Definitie fytotherapie

De moderne definitie van fytotherapie is behandelen, verminderen of voorkomen van aandoeningen bij mens en dier met geneeskrachtige planten, delen van planten (bladeren, bloemen, zaden, wortels) en de bereidingen daarvan.

Een hele mond vol. Dat kan echter niet anders vanwege de belangrijke criteria. Dat zijn:

  1. de kwaliteit van de plant en de bereiding daarvan
  2. de werkzaamheid van de plant en de bereidingen
  3. de veiligheid van de plant en de bereidingen

Europese regelgeving

In de afgelopen decennia is er hiervoor veel werk verzet door ESCOP en de HMPC (van de European Medical Agency). Europese wetgeving uit 2004 heeft geresulteerd in nieuwe registratiemogelijkheden voor plantaardige geneesmiddelen. Dat gaat enerzijds over de registratie voor traditioneel gebruik = strikte kwaliteitseisen, minimaal 15 jaar gebruik in de EU en een plausibele werkzaamheid. Anderzijds is er de registratie als geneesmiddel met dezelfde eisen als een chemisch geproduceerd geneesmiddel. Inmiddels zijn er bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen diverse plantaardige geneesmiddelen geregistreerd en de verwachting is dat dit alleen maar zal toenemen.

In ons land worden echter ook veel kruidenpreparaten als Waar onder de Warenwet in drogisterijen, reformwinkels en supermarkten verkocht. Dat zijn echter geen geregistreerde middelen en de kwaliteit van deze middelen kan twijfelachtig zijn.

Juiste zorg op juiste plek

Wat kan fytotherapie op dit moment voor mens en dier betekenen? Veel, omdat het zwaartepunt ligt bij chronische aandoeningen. Dat is nu juist een van de problemen waar we vandaag in de Volksgezondheid een oplossing voor moeten vinden. Daarom is er door de overheid een Taskforce in het leven geroepen om hierover te adviseren. Begin 2018 is het rapport De juiste zorg op de juiste plek opgeleverd. Centraal in het advies staat een andere kijk op ziekte en gezondheid. De kijk van de mensen zelf op hun zorg wordt belangrijk. Denk daarbij aan kwaliteit van leven. En dat nu heeft fytotherapie juist te bieden, want het kan de kwaliteit van leven vergroten. Onderzoeken in verschillende Europese landen waaronder Nederland, laten dan ook zien dat er een hoge acceptatie van plantaardige geneesmiddelen onder de bevolking is. Het is dus tijd dat fytotherapie als behandeling zichtbaarder wordt gemaakt. Fytotherapie hoort bij ‘de juiste zorg op de juiste plek’.