GEWRICHTEN EN FYTOTHERAPIE: THEMA NIEUWSTE NTVF
Gewrichten en fytotherapie is het thema van de nieuwste uitgave van het Nederlands Tijdschrift voor Fytotherapie.
Gewrichtsklachten zijn in Nederland een aanzienlijk gezondheidsprobleem. Volgens cijfers van VZinfo.nl waren er in 2023 ruim 1,65 miljoen mensen bekend bij de huisarts met artrose, terwijl daarbovenop ongeveer 277.000 mensen gediagnosticeerd zijn met reumatoïde artritis. Wanneer we kijken naar de bredere groep van mensen met chronische gewrichtsontstekingen gaat het om bijna zeven procent van de bevolking [1]. Deze cijfers laten zien dat gewrichtsklachten niet alleen zeer vaak voorkomen, maar waarschijnlijk ook een grote impact hebben op de kwaliteit van leven en het dagelijks functioneren van veel mensen.
In dit themanummer van het NTvF staan gewrichtsklachten dan ook centraal en beschrijven we wat hieraan met fytotherapeutica kan worden gedaan. We bekijken dit onderwerp niet alleen vanuit de menselijke gezondheidszorg, maar ook vanuit de diergeneeskunde. Zo deelt Melody Eveleens van De Groene Os de resultaten van een gebruikstest van een kruidenmiddel bij honden en paarden met gewrichtsklachten. De NVF moedigt natuurlijk dergelijk kleinschalig kruidenonderzoek aan. Wij nodigen dan ook anderen uit om onderzoeksresultaten met onze lezers te delen.
Dierenarts en kersvers bestuurslid Ines Vogelsang gaat uitgebreid in op artrose bij paarden en laat zien hoezeer de behoefte aan integratieve en plantaardige behandelopties groeit. Vanuit een heel ander perspectief verkent Jan Hermus waar oosterse en westerse tradities elkaar ontmoeten in de fytotherapie bij gewrichtsklachten. De raakvlakken blijken talrijker te zijn dan u misschien denkt en kunnen een waardevolle aanvulling zijn op de patiëntenzorg.
Vanuit de wetenschap is er aandacht voor het nut van integrale behandelingen. Emeritus hoogleraar Dirkjan van Schaardenburg vertelt over het Plants for Joints-project, waarin de rol van voeding, leefstijl, beweging, stress en slaap bij reumatische aandoeningen gezamenlijk wordt onderzocht. Hester van Yperen richt zich in haar bijdrage op de uitwendige toepassing van planten bij gewrichtsklachten en laat zien hoe traditioneel gebruik nog steeds relevant kan zijn vandaag de dag. Ook de NVGO heeft niet stilgezeten. Afgelopen zomer organiseerden zij een mooi congres waarvan Sophieke Nijhuis-Bouma verslag doet.
Hoewel deze editie verschillende invalshoeken rondom gewrichtsklachten biedt, is het onmogelijk om alle aspecten in één editie te behandelen. Daarom willen wij via deze weg graag de aandacht vestigen op twee wetenschappelijke publicaties die het thema verder verdiepen. In een systematische review, uitgevoerd door een onderzoeksgroep uit Nederland in samenwerking met Amerikaanse wetenschappers en gepubliceerd in PLOS One, wordt de relatie tussen het darmmicrobioom en artrose belicht. De onderzoekers laten zien dat voeding en obesitas via verstoringen in het microbioom en een verhoogde doorlaatbaarheid van de darmwand leiden tot systemische ontstekingsprocessen die de gewrichten bereiken. Bij mensen zijn er aanwijzingen dat veranderingen in de samenstelling van het microbioom verband houden met pijn en functieverlies, hoewel goede interventiestudies nog beperkt zijn [2].
Een tweede publicatie, afkomstig uit Duitsland en Luxemburg, beschrijft de rol van vasten en calorierestrictie bij reumatoïde artritis. In deze review wordt duidelijk dat zowel kortdurend vasten als beperking van calorie-inname ontstekingsmarkers zoals C-reactief proteïne (CRP) en interleukine 6 kunnen verlagen, met daarbij een merkbare verbetering van symptomen en kwaliteit van leven. Vooral op de korte termijn lijken de effecten overtuigend, terwijl op de langere termijn vragen blijven bestaan over de praktische toepasbaarheid van deze interventie [3].
REFERENTIES | [1] ‘Artrose’ en ‘Reumatoïde artritis’, via vzinfo.nl geraadpleegd op 25-9-2025 [2] Chisari E et al. (2021). The relation between the gut microbiome and osteoarthritis: A systematic review of literature. PloS one, 16(12), e0261353. [3] Hansen B et al. (2025). The impact of Fasting and Caloric restriction on Rheumatoid Arthritis in Humans: A narrative review. Clinical Nutrition.
