CHRONISCHE VERMOEIDHEID: THEMA NIEUWSTE NTVF
Chronische vermoeidheid is het thema van de nieuwste uitgave van het Nederlands Tijdschrift voor Fytotherapie.
Iedereen kent wel vermoeidheid, na een lange werkdag of een stevige fysieke inspanning. Er zijn echter ook langdurige, slopende vormen van vermoeidheid die niet het gevolg zijn van fysieke inspanning en waarbij de vermoeidheid niet overgaat door meer te slapen, zoals myalgische encefalomyelitis/chronisch vermoeidheidssyndroom (ME/CVS). In Nederland zijn er naar schatting 30.000 tot 40.000 mensen met ME/CVS [1]. Deze patiënten kampen naast vermoeidheid vaak ook met andere klachten zoals hoofdpijn, spierpijn of concentratieproblemen. Doordat er bij ME/CVS geen duidelijk aanwijsbare oorzaak bekend is en er geen algemeen effectieve behandeling bestaat, voelen patiënten zich vaak ‘weggezet’ en niet serieus genomen. Sinds de coronapandemie is er in toenemende mate aandacht voor deze klachten doordat het ziektebeeld van post-covid gelijkenissen vertoont met ME/CVS; onderzoeken schatten dat de helft van de patiënten met post-covid voldoet aan de ME/CVS-criteria [2].
Het is eigenlijk niet geheel verbazingwekkend dat een COVID-19-infectie in sommige gevallen leidt tot een complicatie zoals post-covid. Virale infecties zoals het Epstein-Barr-virus en het Severe Acute Respiratory Syndrome (SARS) kennen een soortgelijke complicatie, maar ook bij niet-virale infecties komen dergelijke ziektebeelden voor. Denk bijvoorbeeld aan een infectie met Borrelia bij de ziekte van Lyme of Plasmodium bij malaria [3]. Ook lijkt ME/CVS te kunnen worden veroorzaakt door stressvolle levensomstandigheden en psychologische factoren zoals depressie, angst en posttraumatische stressstoornissen.
Op het gebied van fytotherapie worden in vrij recente onderzoeken bij post-covidklachten vaak kruiden getest waarvan al aanwijzingen uit eerder wetenschappelijk onderzoek zijn voor gunstige effecten bij soortgelijke klachten. Zo wordt in dit nummer het effect van Rhodiola bij postvirale syndromen belicht en worden de veiligheid en effectiviteit van ginseng bij vermoeidheidsklachten die recentelijk zijn geordend in een review besproken.
Daarnaast besteedt deze uitgave aandacht aan een aantal symptomen dat vaak optreedt naast de typische vermoeidheidsklachten. Zo kampen veel post-covidpatiënten met (milde) psychische klachten waarbij plantenextracten mogelijk verlichting kunnen bieden [4]. In dit kader wordt een case–serie besproken waarbij de effectiviteit van een gestandaardiseerd lavendelextract werd geobserveerd bij post-covidpatiënten. Ook is het voor veel post-covidpatiënten lastig om een kwalitatief goede nachtrust te krijgen [5]. Angstige en depressieve gevoelens kunnen hierbij belemmerend werken door zowel de levenskwaliteit als de kwaliteit van slaap negatief te beïnvloeden [6]. Mogelijk kan citroenverbena hier bij helpen.
Verder in dit nummer een verslag van het jaarlijkse congres van de Nederlandse Vereniging voor Geneeskruidenonderzoek (NVGO) waarbij interacties tussen kruiden en geneesmiddelen centraal stonden. Ook is er een interview met NVF-lid Riny Rongen, een bespreking van de reactie van de EFSA op het voorstel van de HoA om het gebruik van 117 planten(stoffen) te beperken in supplementen en een tijdreis door de grootste plantenstamboom tot nu toe.
REFERENTIES |
[1] ME/CVS vereniging. Cijfers over ME/CVS. Geraadpleegd: 17-09-2024
[2] Davis HE. et al. Long COVID: major findings, mechanisms and recommendations. Nat Rev Microbiol. 2023;21(3):133-146.
[3] Van Dijk F. Helpt Long COVID chronisch vermoeidheidssyndroom te doorgronden? Of omgekeerd? Tijdschr Bedr Verzekeringsgeneeskd. 2021;29(1):26-30.
[4] Frontera JA. en Simon NM. Bridging knowledge gaps in the diagnosis and management of neuropsychiatric sequelae of COVID-19. JAMA Psychiatry. 2022;79(8):811-817.
[5] Pena-Orbea C. et al. Sleep disturbance severity and correlates in post-acute sequelae of COVID-19 (PASC). J Gen Intern Med. 2023;38:2015-2017.
[6] Naik H. et al. Psychiatric symptoms, treatment uptake, and barriers to mental health care among US adults with post-COVID-19 condition. JAMA Netw Open. 2024;7(4):e248481.
