AANSTOOTGEVENDE PLANTENNAMEN

AANSTOOTGEVENDE PLANTENNAMEN

Aanstootgevende plantennamen krijgen een nieuwe naamswijziging: na veranderingen door DNA-onderzoek, is nu ook het racistische aspect van sommige plantennamen bekeken. Deze beslissing is genomen tijdens een internationaal botanisch congres in Madrid in juli 2024.

Deelnemers hebben gestemd voor het veranderen van wetenschappelijke plantennamen die afleidingen van het scheldwoord ‘kaffer’ bevatten. Dit woord is een racistisch scheldwoord uit de apartheidsperiode dat tegen de oorspronkelijke zwarte inwoners in zuidelijk Afrika werd gebruikt [1]. Sinds de afschaffing van de apartheid in Zuid-Afrika is het gebruik van deze term dan ook strafbaar [2]. Plantennamen die deze term bevatten worden veranderd van caffra naar affra, wat verwijst naar de Afrikaanse oorsprong van deze planten. Zo zal de kustkoraalboom Erythrina caffra voortaan Erythrina affra gaan heten.

Dit besluit markeert de eerste keer dat taxonomen hebben gestemd vóór het veranderen van aanstootgevende wetenschappelijke namen. En het is volgens de initiatiefnemers slechts een begin. Zij voeren al jaren campagne om het mogelijk te maken dat het internationale taxonomiesysteem veranderingen toelaat van planten- en dierennamen die kwetsend kunnen zijn [1]. Zo is bijvoorbeeld ook de naam van Hibbertia spp. omstreden. Dit plantengeslacht is namelijk vernoemd naar George Hibbert, een slavenhouder die het verzet leidde tegen de afschaffing van de slavernij in de 18^e en 19^e eeuw [3].

Op dit congres is ook gestemd voor de oprichting van een sensitiviteitscommissie. Deze commissie beslist welke namen nieuw ontdekte planten, schimmels en algen krijgen [3]. In de zoölogische nomenclatuur is het echter nog niet zover: een internationale commissie weigerde om wijzigingen aan te brengen in omstreden wetenschappelijke namen van bepaalde dieren. Zo behouden de Hitler-kever (Anophthalmus hitleri), de Mussolini-mot (Hypopta mussolinii) en de Donald Trump-vlinder (Neopalpa donaldtrumpi) (voorlopig?) hun naam [1,4].

Bronnen

1] Bassi M. Botanists vote to remove racial slur from hundreds of plant species names. Smithsonian Magazine. [Internet]. 24 juli 2024. Geraadpleegd: 03-09-2024.

2] De Jong S. Racistische termen verdwijnen uit plantennamen. NRC. [Internet]. 22 juli 2024. Geraadpleegd: 03-09-2024.

3] NOS. Honderden ‘racistische’ planten krijgen een nieuwe naam. NOS. [Internet]. 22 juli 2024. Geraadpleegd: 03-09-2024.

4] RTL Nieuws. Biologen willen af van racistische plantennamen. RTL Nieuws.[Internet]. 23 juli 2024. Geraadpleegd: 03-09-2024.